Met een ode ode aan Cottessen,

Vijlen, 24 april 2010, de dag waarop ik 55 jaar wordt, beginnend. Met een ode ode aan Cottessen,

Wat ervaar ik in Cottessen op mijn plek Hoeve ten Bosch, je hebt me geprikkeld om eens alle tijdstippen van beleving bijeen te sprokkelen in mijn slechte geheugen en aan elkaar te plakken.
Ik ervaar een geluk om op deze plek te zijn , wonen en werken, gasten ontvangen , te overdenken, in op te gaan.
We hebben ons bedrijf wat jaren geleden Paradijsvogels genoemd. Het was toen een geweldige uitdaging met veel valkuilen waardoor ik toen dat gevoel nog niet geheel kon beleven, maar dat is nu wel anders.

Cottessen ten zuiden van Epen,

ingeklemd tussen Vijlenerbos ( noord en oostzijde) de Cottesserbeek (zuidzijde) die de grens vormt met Belgie (gem Hombourg) en de Geul ( westzijde) niet groter dan 1 km2 en waar de tijd letterlijk heeft stilgestaan.
.
Deze plek , daar ga je heen,
De blauwe paaltjes route van Staatsbosbeheer, de richtingsaanwijzers, de Amstelgoldrace, de Vijlenerkroegjesroute, bergboerengolf, heuvelandgames, kamperen, wandelen, mountainbiken, genieten, picknikken, nordic walking, met de trekker om te hooien, schapendrijven kijken, langlaufen, sleetje rijden, vogel rijken , dassen ontmoeten, reetjes die begluren, onderzoek naar de Hazelmuis aan de bosrand, buizerds die zweven tegen de stijgwind, de specht die een boom behamerd op 1 km afstand horen, de ouhou roep van een uil in de avond, de stilte die je bijna nergens zo intens kunt ervaren, adembenemende zonsondergangen bekijken

Deze plek komt naar je toe
Google Earth Hoeve ten Bosch, Tv uitzendingen weg van de snelweg, publiciteit, Geuldal 5 sterren gebied, www.cottessen.net, www.paradijsvogels.nl, TV Limburg natuuropnamen van Fons Rademaker, Nos nieuws als de sneeuw nergens anders zo hoog is , Film van Tessa de Loo, Ster reclamespots van Brand bier.

Hoeve ten Bosch is een uitkijktoren in het dal
Aan de noordzijde het Vijlenerbos dat als een bontkraag je in de winter beschermd tegen de oostenwind.
Aan de oostzijde het Vijlernerbos hoog zodat de zon al 15 graden hoog staat voordat je haar kunt zien,
Aan de zuidzijde op 1 km spreekt men Frans, 4 horizonten, Cottesserberg ( 1km), Plombieres (2 km) , de witte watertoren van Montzen-Gare en de brug van Moresnet ( 4km), de Hoge Venen op 40 km.
Aan de westzijde komen de wolken over de Ardennen aan, de zon gaat onder in fantastische kleuren gezien over de kim van het Bovenste Bos

De hoogteligging.
Op 180 m boven NAP. De sneeuw is er altijd hoger, langer en mooier dan waar ook in Nederland de heggen en contouren van Sippenaeken tekenen zich af tegen het wit.
Kijk je naar Botrange op 694 m , het perspectief van het dal bedriegt, het lijkt of de Hoge Venen toch even hoog liggen. Gisteren ( 1 maart 201) toen het 14 graden was bij ons kon je nog sneeuw zien liggen bij Botrange als een wit randje tegen de naaldbossen op 35 km afstand.

De dag
De ochtend, het dal nog ontzichtbaar in de mist, de zon bereikt het dal nog net niet, de mist licht op in de eerste zonnestalen en is dan helemaal wit, de overkant van het Bovenste bos al vol in de zon en groen. De vogels al erg actief.
De middagzon voluit tegen de vakwerkgevel die langzaam opwarmt en zijn warmte bewaart voor de rijping van wijndruiven en het terras voor de avond.
De avond, maar zo nu en dan in de verte een auto, de wandelaars zijn naar huis, de stilte valt in , de vogels zwijgen, de wind gaat liggen.
De nacht, vanuit het opgewarmde terras of in de hangmat onder het afdag wiegend je landgoed overziend. Een spiegeling van de nacht, de gele natrium lichtpuntjes in Belgie, de witte ook, maar dan zie je Nederland.
Het lijkt een gespiegelde hemel.

De seizoenen,
De winter, het landschap kaal maar duidelijk aanwezig, zeker bij sneeuw die hier gewoon dikker is dan waar dan ook in Nederland, langer blijft liggen, ook geen zoutwagens, de schitterende zwartwitfoto’s (kijk maar bij www.fotoclubvoerendaal.nl foto van de maand april 2010) De stilte is nog ongestoorder dan in welk seizoen dan ook, zelfs de vogels zijn zuinig met hun energie.

Het voorjaar. Ontwakend uit de winterslaap, de temperatuur wordt weer aangenaam. De knoppen beginnen uit te lopen , elke soort op een ander tijdstip, de ene boom kaal, de ander al groen, soms de bloei voor het blad , soms de bloei na het blad, de bloesem, de verschillende tinten groen, wit en bruin in het veld en in het bos.
De zomer De velden bruin, groen met hier en daar een groepje droogstaande koeien, of bij Harry Huiben de wisenten en schotse hooglanders , vers gemaaid, of zeldzaam geel van het koren, de buizerds maken gebruik van de omhooggericht westenwinden tegen de zuidhellingen, alleen de wijngaarden ontbreken nog, maar voor hoelang nog? Het terras met de beschutting van een op het zuiden gerichte muur warmt zich op, . Lekker weer om buiten te zitten om het landschap in te laten werken. Waarom gaan mensen nog naar Toscane is mijn vraag. Ik kan niets anders verzinnen dan om Italiaans te leren.
De herfst. Kijk rondom, het gras wordt donker tot grijs, de bosrand van het Vijlenerbos met de vele soorten bomen en kleuren, ik kan het niet beschrijven , je moet echt komen kijken.
Als het minder waait, hoe zou het zijn vanuit een luchtballon die in de herfst langsdrijven, door het dal laag soms naar links en dan even later hoog weer naar rechts , een immense verticale wervel van 1 km diameter.
De wind schudt heftig aan de bomen, is dit een poging van de natuur om net als de kind dat naar bed moet s’avonds om toch wakker te blijven. Hier en daar laat een bezwangerde wolk een lichtbundel door die een plek in het landschap belicht.

De winter, wondermooie wite vergezichten met plukken het en bossages , en ijzig koud. Soms verlaten en zelf de weg vrijmaken voor de gasten, het is niet mijn favoriete jaargetijde.maar als je er alleen naar kint kijken heeft het wel wat.

Gasten en activiteiten
Je bent er als gast bij ons in de vakantiewoning Huize ten Bosch ( anno 1550 weten we sinds kort ) om zich heerlijk vrij te voelen en om zich in het limburgse Toscane te wanen, nu met temperaturen van al 18 graden midden in maart met volle zon.
De gasten verbazen zich altijd over het adembenemende landschap dat je meteen doet voelen of je ergens ver in het buitenland zit, nie gek want nog geen kilometer verderop zit je in Wallonie.
En wat te denken in avond in de bijna mystieke stilte of met de gitaar rondom het kampvuur in de hoogstamboomgaard.
De activiteiten zijn verbonden met het landschap, niet alleen bergboerengolf ( fun), heuvellandgames fun en sportief), wandelingen met gids ( genieten en weten) of creatief in de natuur op pad met een schrijver,
Ik stel mij ten dienste om iedereen van dit paradijs te laten genieten, en ook voor mij geldt Dominus Providebit.

De natuur ,
kom een das tegen in Cottessen, of een zeldzame hazelmuis, of een vuursalamander, hagedis, hazelworm, de buizerds of valk, grauwe plevier , een ijsvogel, zelfs een arend kunt je soms ontwaren. Ook een bronstige reebok of wild zwijn, de wisent bij Harry , die zijn koeien kunstjes laat doen. De galloways en de schapen .allemaal op minder dan 500 meter van Hoeve ten Bosch.
Van de flora tegen de bosranden de kalkgrashellingen beneden in het dal de vette en ook wel natte graslanden. En dan het Vijlenerbos boven op een vuursteeneluvium met vele vindplaatsen van fossielen uit de Krijttijd en zelfs koepelgraven van bewoners van zo’n 5000 jaar geleden..
De graften , de heggen en de natte broekbossen, wat een variatie op 1 km2

De geschiedenis van Cottessen ,

onder de rook van Aken, de residentie van Karel de Grote in de 8e eeuw, het jachtgebied van Karel en gevolg, de ontginning in de 13e eeuw, Hoeve Bellet, de kern van Cottessen, Hoeve ten Bosch uit 1560, de fam Quodhuyzen die de waarschijnlijke naamgever is van Cottessen De abdij van Burtscheidt nauw verbonden met Vijlen en omstreken, veertien huizen totaal allen monumentaal en alle huizen minstens 2,5 eeuw oud.

De geologie,

afkomstig van het zuidelijk halfrond ( Adennen 8 km hoog), de evenaar gepasseert ( krijttijd 100 miljoen jaar geleden), overspoeld door de Maas ( 2 miljoen jaar geleden), er vormde zich zelfs een eindmorene bij de Geul in de laatste ijstijd en het water uit de Geul en de zijbeekjes kabbelde voort.en sneden als een mes in de aangewaaide loss die een vruchtbare akkers veel voedsel en zekerheid aan de mensen bood wat grote gezinnen mogelijk maakte en het bourgondische mogelijk maakte. De grond maakt de mens in wezen.. Dominus Providebit ( De heer zal voorzien) de lijfspreuk van de de abdij van Burtscheidt, maar je moest er toch ook zelf hard voor werken..

En nog meer….
De mensen, opvallend veel mensen in Cottessen die echt oud worden, meer dan 100 en dat voor een gehucht van 14 huizen

Mijn wortels
oma Pauline kwam er al in 1918 wonen, ver voor ik geboren werd wonen met Johan Reinier Crombach. Zij lieten de wereld na met nazaten, die de wereld gingen helpen( tante Lieke in Kenia), Sjang Crombach van de stroop, een pionier in Nederland van de biologisch dynamische landbouw en oom Leon die meer dan 50 jaar herder was in Slenaken en mijn moeder Alice natuurlijk die voor ons gezin belangrijk was.

Mijn dromen…,
die droom ik zelf….

De doden spreken….
Uitspraak van de vorige eigenaar van een deel van het complex Hoeve ten Bosch ( nr 12 ), een excentrieke figuur met 2 piano’s en een geit in de woonkamer, de heer Plompen uit Itteren .” anderen hebben euro’s , ik heb Cottessen.” . Hij heeft er nooit afscheid van kunnen nemen, pas zijn dood maakte het mogelijk dat wij het over konden nemen. Ik hoop er nog lang van te kunnen genieten, want Cottessenaren worden opvallend vaak meer dan 100 jaar en in dat rijtje wil ik me ook scharen.

Nog honger?
Kom dan maar zelf kijken en www.paradijsvogels.nl en ook www.cottessen.info

© 2010-2011 Paul Franssen - Paradijsvogels.
U mag deze text of delen daarvan gebruiken, voor niet commercieële doeleinden, met toestemming en bovenstaande bronvermelding:

Paul Franssen Paradijsvogels / Hoeve ten Bosch Groepsaccommodaties en Buitenactiviteiten in Cottessen
Met dank aan de inspiratie Rowen Heze die op de achtergrond speelt tijdens het maken van deze text.